6 januari

De Epifanie

’t Fiès van driekeuninge vèlt op de daartiènde daag nao Keersjmes, op 6 januari. Dan zint de drie wieze aangekómme in Bethlehem en dan ies ouch de keersjtied um en maog de keersjboum de deur oet. Mèt ’t neume van de volgorde van de drie wieze oet ’t oaste weurt in versjillende bronne tamelik gewieseld. Terwiel d’rsj väöl beginne mèt Melchior es oudste met daonao Balthasar en Caspar opvolgend in laeftied, zous se kiekend nao de traditie van de hoeszege, beter dees volgorde kènne aanhoute: Caspar, Melchior, Balthasar. Bie de traditie van de hoeszege were namelik de lèttersj C+M+B mèt kriet bove de deur gesjreve. Dat gebruuk van ‘t zegene van ’n hoes gebeurt op Driekeuningedaag mèt wiewater, ter herinnering aan d’n duip. De drie lèttersj, die onheil zouwe tegegoon, blieve op de hoesgevel sjtoon tot Pinkstere.

In de dóm van Kölle were saer 1164 de sjtoffelike reste en relieke van de drie keuninge bewaard in ein riek verseerd sjrien in de vörm van 'n kèrkgeboew. De drie keuninge were besjouwd es besjermheilige tege koppien, vallende krenkde en veur gevaore op reis. In Kölle koeste luuj die van plan waore op reis te goon ‘n driekeuningebreefke ophole, dat hun zou besjerme tege hóndsdölheid.

Op 6 januari were in de Katholieke kèrk de drie veurnaamste momente oet ’t jónk leve van Jezus herdach, bekènd es ’t hoagfiès van de Epifanie of Openbaring van de Hièr. Die momente zin: de aanbaejing van ’t kind door de drie keuninge; d’n duip van Jezus in de Jordaan door Johannes d’n Duiper woa God openbaarde dat Jezus ziene zoon ies en dat Jezus zien ièrsjte wónder deeg. Hae leet es gas op de broelof van Cana, water in wien verandere. 't Familie-ete op Driekeuninge herinnert aan deze broelof. In de veurgaonde 12 daag waor 't de Germaanse veurouwersj verbao um boane te ete, daorum waore ze bliej dat de verboje vröch, versjtop in 'ne kook, op de daartiènde daag woort opgedeend. De gelökkige eter woort tot daagkeuning gekroand.

 Els Diederen, Valkebergs