Vastetrummelke
Vastetrummelke, Paosjklokke op witte donderdig, Bim bam beiere!, Biegeluif, Dónderdig
Vastetrummelke
Kènjer weite besjlis neet mieë waat ein vastetrummelke is.
Mit esjelegoonsdig wórt tot in de jaore vieftig door de kènjer 't vastetrummelke oetgehaold. Óm kènjer te lieëre zich ouch get te óntzeen wórt in de vaste neet gesjlók. Went de nónk oet 't Bels ein sjtök sjóklaad mitbrach, kosde det toch waal de neuëdige euverwènning óm neet èns sjtiekem mit de tenj daolangs te sjarre. De kermel of 't zuurtje waats doe bie de bekker kreegs bie de wègk, wórt waekelang bewaard. De "verstervingen" van ein of angere groate heilige haole 't neet bie 't breid gebaar wo mit men dae kermel in det trummelke lag. Óngerwaeges haw men waal èns sjtiekum d'r aan gelek mer 'm oeteindelik toch weer in 't papierke gedreijd. Den èngelbewaarder fluusterde dich det in!!
Went op paosjzaoterdig de klokke oet Roame trök kome moogde det trummelke aope en plekde de ganse kraom aanein. Den oot men zich in eine sjlaag misselik.
Paosjklokke op witte donderdig
Veur ós hauw daen daag get gans bezunjers. Want ónger 't gloria van daen daag vertrogte de klokke nao Roame, óm zich dao vol te laaje mit paosjeier. En det klokkevertrèk goof ós toch waal ein aardig geveul. De plechtigheid kreeg opèns ein gans dreuf karakter, d'n örgel zjweeg, de belle die door de kraole gerinkeld wórte of hun laeve daovan aafhóng zjwege,'t klokkegebeier sjeide oet en 't koar woor sjtil. Die sjtilte woor zoa beklemmend wie de doad. 't Geklepper mit de plenkskes deeg besjlis dènke aan eine knaokepieër. De zin van alles woor opèns zoa primitief dudelik, det 't jeder kèndj langs zien rögkegräödje sjoeverde, dènk ich. Dit kaelkniepend geveul zoew blieve pós paosjzaoterdig.
Mer gelökkig zóng de pesjtoar zónger de sjteun van d'n órgel daonao zoa valsj det weer achter de kirkebeukskes zote te giechele, blie weer ónger de lüj trök te zeen.
De kirkelikke beteikenis van 't vertrèk van de klokke is ein gans anger verhaol. Men zaet det de klokke 't beeld van de apostele weergaeve. De klokke rope de geluivige op tot God, det dege de apostele ouch. Mer noe, in dees daag wore ze nurges, zie ginge zelfs d'r tösjenoet, zie kome neet veur Jezus op en lete hem flink in de sjteek. Det is waat 't zjwiege van de klokke wilt zègke.
In de plechtigheid van witte dónderdig dege weer oze paosjkemunie.
Nao dees kemunie sjtónge weer went weer heives kome hoag in aanzeens. Men haw den de "paosjplich" gedaon. Det is de verplichting die jedere katholiek haet dae "tot de jaren des verstands" gekómme is óm in de paosjtied ( palmzóndig tot belaoke paosje) te kemunie te gaon. De mam hauw de taofel gedèk mit ós eige kemunieteierke, get waat allein mit Kersmis anges gebeurde. En ummer sjtóng ein puuske paosjblome op de taofel. Weer hauwe dus richtig oze "paosje gehawte".
Bim bam beiere!
Witte Dónderdig is ouch nog ummer den daag det de kraole, wie weer noe zègke de mèsdeners mit d'n ermkörf en de ratel of klepper langs de deur kómme veur eier op te haole. "Drie daag bóttermèlk, drie daag sop!" Dit eier verzamele is ein sjrikkelik awd gebroek.'t Sjtamp nog oet d'n tied van de vreugere "tiendenheffing", ein saort van belasting, mer den in natura. 't Is nog oet d'n tied ouch det de parochiane de plich hauwe óm veur de geistelikke en hun helpers dus ouch de kösters, de graafdelvers en de klokkeloewers te zörge. De tiendenheffing woor in feite 't aafsjtaon van ein tieënde deil van de opbrèngs van ein bedrief. Nog tot kort veur WO II kome plaatselik de pesjtoar en de köster zelf langs de deur. Later is det euver gedrage aan de mèsdeners.
't Leedje: "Bim Bam Beiere de koster lust geen eiere " duit ós hie nog aan gedènke.
(Dènk ouch aan de proof van 't verke)
De opbrèngs van de mèsdeners-inzameling wurt verdeild ónger de mèsdeners en hun helpers. Hie woor vreuger ouch dökker de köster bie en degeen die de kirk pótsde en óngerhele.
Meistes wórte de eier ónger de jónges verdeild, mer dökker ging men ouch nao de maag van de pesjtoar die ze den kaokde en verfde en op paosjdaag nao 't lof verdeilde.
Biegeluif
Bekans euveral ging men dao van oet det degeen dae op Witte Dónderdig frisje greunte en sjlaaj ut, sjlaai mit unnepiepkes zörg det men de krach van 't vreujaor in zich opnump. Dökker meint men hiedoor 't ganse jaor geldj zat te höbbe.
Op plaatse in Limburg besjtóng 't gebroek óm op Witte Dónderdig "Apostelsop" of "decipelsop" te aete. Dit is greuntesop van 12 saorte greunte en krüje. Degeen dae 't ieëste ziene laepel in de sjóttel sjtook wórt Judas geneump!
Men oot ouch waal linze of giers óm 't zelfde te bereike.
Ongezauwte bótter op Witte Dónderdig heilt alle wónje.
Appel die men bewaard haét pós deze daag, zörge 't gans jaor veur gezóndjheid.
Om koorts te veurkómme mót men op Witte Dónderdig op neuchtere maag krakelinge aete.
Van eier die op Witte Dónderdig gelag wore, geluifde men det ze hoes en haard besjermde, went ze ingegrave wórte.
Op wite dónderdig gelag en mit paosje gezaegend besjerme ze taege bliksem, brandj en allerlei krenkdes. Den kan men de brandjverzekering opzègke.
Went men drie jaor achterein op witte dónderdig eine wilje kroosjelesjtroek ómpaotde, den zou dae zich vanzelf veredele.
Op witte dónderdig en tösje kersmis en drie keuninge moog men neet bakke.
Op Witte Dónderdig honing aete en doe bös besjermp taenge wilje dere en hunj mit de raozerie. It men geine honing, kan men in eine aezel verangere of op zien mins aezelsoare kriege!
Went men gaer haet det buim gauw greuje, kènt men op witte dónderdig eine vaam door honing haole en dem óm de sjtam bènje.
Dónderdig
"Donderdag o, donderdag gij schoonste aller dagen
Des 's morgens nog een halve week
Des 's avonds nog twee dagen".
Annie Schreuders-Derks
11-2-2006
Paosje: