Winterkos
Vriedigse sop, gehaksbölkes en pannekeuk
In de winter moos d’r ‘ne sjtevige maoltied zin. Um twelf oer woort ‘r werm gegaete. De boer kaom d’r veur nao hoes es dat mer enigszins meugelik waor. ’t Aete besjtóng mer oet eine gank, vleisj, greunte en eerappele of sjtamppot mèt vleisj d’r in. Dao waor dan gein sop en gein naogerech.
Woort de sop es maoltied gegaete, dan aot me waal get denao zoa-es pannekeuk of riestepap. Die woorte dan van de soptelleure gaete, in sómmige gezinne drièjde me de telleur dan gewoon um!
Op vriedig moch d’r gein vleisj of bouillon gebruuk waere. ’t Aete besjtóng dan dèks oet ’n dikke sop mèt pannekeuk of riestepap.
Vriedigse sop, dikke sop, kwaer durch d’r jaad
sjpoor (prei)
un (ui)
vèt of boter (vet of boter)
witmoos (witte kool)
knópsilderie (knolselderij)
moor (wortel)
boane (bonen)
eerappele (aardappelen)
zout
laureerblaad (laurier)
paeper (peper)
mèlk (melk)
silderiesjtengel en blaad (selderijgroen) of peterselie
***
Maak de sjpier sjpoor zuver en sjnie ‘m in ringskes. Maak de unne zuver en sjnie in sjtökker. Werm get vèt in de sopketel bak hie-in de unne. Es ze lichbroen zint ’t sjpoor debie doon en mètbakke. Maak de res van de greunte en de eerappele sjoan en sjnie al in sjtökker. Doon ze mèt water, zout en sjpecerieë debie en laot al koke tot ’t gaar is. Drièj de sop door de passevite (of gebruuk de sjtaafmixer) en bring ’t op sjmaak mèt sjpecerieë en get mèlk. Doon dan ’t silderiegreun of peterselie d’r in. ’t Mót ’n dikke sop zin, gebruuk väöl greunte en neet te väöl water.
Noe op vriedig waal vleisj gegaete maog waere kènne d’r ouch gehaksbölkes in de sop en kèn in de plaats van water ouch bouillon gebruuk waere.
(Nederlands)
Maak de prei schoon en snij hem in ringen. Maak de uien schoon en snij ze in stukken. Maak in de soepketel wat vet warm en bak de uien. Als ze lichtbruin zijn de prei toevoegen en mee bakken. Maak de rest van de groenten en aardappelen schoon en snij ze in stukken. Voeg ze toe met water, zout en specerijen en laat alles koken tot het gaar is. Draai de soep door de passevite (kan nu vervangen worden door de staafmixer) en maak ze met specerijen en wat melk op smaak. Doe er dan nog gesneden selderijgroen of peterselie in. Het moet een stevige soep zijn, gebruik veel groenten en niet te veel water.
Nu er op vrijdag ook vlees gegeten mag worden kunnen in de soep gehaktballetjes en kan in plaats van water ook bouillon gebruikt worden.
Gehaksbölkes
500 gram gehaks hauf um (gehakt, halfom)
1 ei
zout
paeper (peper)
paneermael (paneermeel)
***
Meng ‘t gehaks mèt ein ei, zout, paeper en zoaväöl paneermael dat ‘t ’n good aaneinhangende massa is. Drièj mèt vochtige heng sjtevige klein bölkes d’r van. Doon de bölkes in de sop es dees door de passevite gedrièjd is en kook ze in de sop gaar.
Aet nao de sop pannekeuk.
(Nederlands)
Gehaktballetjes
500 gram gehakt half om
1 ei
Zout
Peper
Paneermeel
Meng het gehakt met een ei, zout, peper en zoveel paneermeel dat het een goed aan elkaar hangende massa is. Draai er met vochtige handen stevige kleine balletjes van.
Doe de balletjes in de soep als deze door de passevite gedraaid is en kook ze in de soep gaar.
Eet na de soep pannenkoeken.
Pannekeuk
Pannekeuk waere gereigeld gegaete, nao dikke sop bie de middig en saoves in plaats van broad. Ze waere gemaak van sjtevig gisbesjlaag.
4 dl mèlk (melk)
20 g bekkersgis (höffe) (bakkersgist)
400 g bloom (bloem)
paar laepele sókker (suiker)
1 ei
bitteke zout
boter of vèt (boter of vet)
***
Maak de mèlk lauwwerm. Doon e bitteke van de mèlk bie de gis en reur dat oet tot e pepke. Doon de bloom in ‘ne kómp en maak e kuulke d’r in. Sjöt dao-in de aangemaakde gis, de sókker en de eidoajer. Voog e gedeilte van de mèlk toe en reur tot e glad besjlaag. Doon de res van de mèlk d’r bie. Klop ’t eiwit sjtief en sjöp ’t door de deig. Zèt ’t op ’n aafgedèkde plaats um te laote rieze tot ’t volume verdöbbeld is.
Maak e kluntsje boter werm in de kokepan en laot ‘ne laepel besjlaag d’r in loupe. Bak de pannekook langsaam tot de bovekant druèg is. Drièj um en bak de andere kant.
Lèk de pannekook op ’n sjotel en zèt die op ’n pan heit water. Bak dan alle pannekeuk en hout ze werm.
Besjmaer de pannekeuk mèt Limburgse sjroap.
(Nederlands)
Pannenkoeken
Pannenkoeken werden geregeld gegeten. Ze werden gemaakt van een stevig gistbeslag. Ze werden gegeten na dikke soep bij het middageten en ’s avonds in plaats van brood.
Maak de melk lauwwarm. Doe een beetje van de melk bij de gist en roer dat uit tot een papje. Doe de bloem in een kom en maak er een kuiltje in. Giet daarin de aangemaakte gist, de suiker en de eierdooier. Voeg een gedeelte van de melk toe en roer het beslag glad. Voeg de rest van de melk erbij. Klop het eiwit stijf en schep het door deeg. Zet het afgedekt te rijzen op een warme plaats te rijzen tot het volume verdubbeld is.
Maak een klontje boter warm in de koekenpan en giet er een lepel beslag in. Bak de pannenkoek langzaam tot de bovenkant droog is. Keer hem om en bak de tweede kant.
Leg de pannenkoek op een schaal en zet die op een pan heet water.
Bak dan alle pannenkoeken en houd ze warm.
Besmeer de pannenkoeken met Limburgse stroop.
Netty Engels Geurts
Valkebergs: Els Diederen